Visitasprotokoll fr bispevisitas i

ygarden prestegjeld 13. – 17. september 2006

 

Biskop Ole D. Hagesther gjennomfrde visitas i ygarden prestegjeld med Blomvg og Hjelme sokn i dagane 13.-17. september 2006. ygarden prestegjeld vart sist visitert 28. – 31. oktober 1993 av biskop Per Lnning.

Til visitasen var det lagt fram visitasmelding fr soknepresten og rapport fr prosten og kyrkjeverja om kyrkjer og kyrkjegardar.

P visitasen deltok forutan biskopen, prost Erling Kopperud i Vesthordland prosti og seksjonssjef for kyrkjefag ved bispedmekontoret Tore Skjveland som frde protokollen. Sokneprest Svenn Martinsen flgde biskopen p heile visitasprogrammet.

 

Onsdag 13. september 2006

Kl. 08.30-10.15 Stabsmte p kyrkje- og prestekontoret p Rong

Tilstades: biskop, prost, seksjonssjef, kyrkjeverje Odd Normann Thormodster, kyrkjelydspedagog Synnve Sandy Voldsund, musikalsk aktivitetsleiar og organistvikar Vegard Voldsund, kontorsekretr Kari Sandy Rong, sokneprest Svenn Martinsen, kyrkjetenarar/ gravarar/ kyrkjegardsarbeidarar: Kre Kristoffersen, Kari B. Solheimslid og Bjrn K. Solheimslid.

 

Kyrkjeverja ynskte velkomen, og soknepresten opna med ord fr Nehemja 1 og 2 om starten av gjenreisinga av tempelet i Jerusalem og bad bna i Nehemja 1,5-9. Deretter delte kyrkjeverja ut jubileumsskrift for Blomvg kyrkje som er 75 r og overrekte bilete av Hjelme gamle kyrkje til biskopen og prosten.

 

Biskopen presenterte visitasen og sa at det er mange tema ta opp, men det er tre hovudtema: Den lokale situasjon med god konomi, ygardsliturgien og uroa for kyrkjesituasjonen.

Biskopen presenterte fylgjet sitt og bad dei tilsette fortelja om gleder og ynskjer for arbeidet.

 

 * Musikalsk aktivitetsleiar Vegard Voldsund: Arbeider med born og unge med tanke p f dei med p familiegudsteneste. Tilbodet Lyd og musikk i samspel rekrutterar breitt. Ynskjer at kyrkja skal vera open for ungdom, og at dei kan veksa og verta frebilete for dei yngre. Det er undvendig at gudstenesta berre skal vera for vaksne, det m vera ein god plass for unge.

* Kyrkjelydspedagog Synnve Sandy Voldsund:. Utfordringa er konfirmantane. Ho driv ygarden gospel saman med Vegard, men dei treng fleire vaksne i arbeidet.

* Kontorsekretr Kari Sandy Rong, (80%): Trivst med jobben og stabsfellesskapet. Ynskjer at ungdomen skal finna seg til rette i gudstenesta, og lurar p om det ikkje kan vera for mykje liturgi, dei ynskjer det gjerne litt friare.

* Kyrkjetenar og gravar/kyrkjegardsarbeidar i Blomvg (og verdsmeister p oldboys-skyter allround med ei 10 000 metertid p 15.36) Kre Kristoffersen: Vonar p bra besk i kyrkja.

* Kyrkjetenarar og gravarar/kyrkjegardsarbeidarar i Hjelme Kari B. Solheimslid (90%) og Bjrn K. Solheimslid (10%): Fortalte om arbeidet p kyrkjegarden, der utfordringa er Hjelme med varierande grunn med mykje stein. Det vart samtale med biskopen om reinhaldet i kyrkjene og trongen for egna vaskerom og lagerrom i kyrkjene, noko det ikkje er i Blomvg. Dei gleder seg over ungar som gr fast til kyrkje.

* Sokneprest Svenn Martinsen: Dette er ei glimrande teneste, det m vera blant dei aller beste prestegjeld i landet, det er den gamle kyrkja som lever her. Han er veldig takksam for tenesta og medarbeidarane. Det er ei hard presteteneste, s det er flott ha folk rundt seg som ber. 

Biskopen responderte p dette og sa at soknepresten er ein gverik, krevjande og dyktig prest.

* Kyrkjeverje Odd Normann Thormodster: Godt at det er eit team som driv dpsopplring i samarbeid med bedehuset. Ein har god kontakt med bedehuset gjennom barnearbeidet. Kyrkja lner arbeidarar som kan driva det barnearbeidet som er p bedehuset, men kyrkja har og sitt eige arbeid som til dmes ygarden gospel.

Staben ynskjer vera eit team som drar same veg og kan st samla utad. Kvar tysdag er det stabsmte og ein evaluerar alle gudstenester og kyrkjelege handlingar. Det er eit godt samarbeidsklima og ein kan vera usamde og koma med konstruktiv kritikk.

 

Kl.10.30-11.30 Andakt p Tednebakkane omsorgssenter p Rong.

Einingsleiar i pleie og omsorg Ingunn Teigen tok imot biskopen og fylgje i kantina/daglegstova i det nye senteret. Soknepresten leia samlinga. Kyrkjelydspedagogen song solo og deretter song ho og biskopen saman. Biskopen heldt andakt over 5 Mos 29,29. Styraren viste s rundt p heimen og eit bebuarrom. Ho fortalde at det er eit godt samarbeid med kyrkja og presten. P omsorgssenteret er det kultur for tilkalla presten til sjuke. Det er andakt annankvar tysdag og 5 gudstenester i ret, inkludert julekvelden.

 

Kl.11.45-12.30 Lunsj p kyrkje- og prestekontoret p Rong

 

Kl.12.30-13.30 Kontorvisitas p kyrkje- og prestekontoret p Rong

Kyrkjebkene var pent og ordentlig frte med f manglar. Det mangla nokre personnummer for dp i 1993 og 94 og ved nokre utmeldingar. Det mangla nokre ganske f dpsdatoar ved konfirmasjon og innmeldingar. Kallsboka hadde hol etter manglande innfring fr tidlegare prestar. Soknepresten er i ferd med retta opp dette, mellom anna ved f opplysningar fr kallsboka i tidlegare Herdla prestegjeld. Biskopen bad om at dette mtte ordnast og leggast fram for prosten innan utgangen av ret.

Kontortilhva er framifr, og med god lydisolering av prestekontoret er det egna til samtalar.

 

Kl.12.30-13.00 Samtale med kyrkjelydspedagog p kyrkjekontoret

 

Kl.13.00-13.30 Samtale med kantor p kyrkjekontoret

 

Kl.13.30-14.30 Samtale med kyrkjeverje/dagleg leiar p kyrkjekontoret

 

Kl.15.15-15.45 Synfaring av prestebustadtomt og omvisning i gamle Hjelme kyrkje

P vegen til gamle Hjelme stogga vi ved prestebustadstomta p Rong. Tomta ligg hgt og fritt og hadde havutsikt. Ho ligg nr barnehage og 1 km fr hovudvegen og butikk.

Gamle Hjelme kyrke er ikkje i regulr bruk. Likevel str ho no nymla utvendig, takka vere gver fr Hydro og Statoil, i tillegg til srlyving fr kommunen. Ho er ikkje restaurert innvendig. Det er laga opplegg for varme, s ho kan brukast i sommarhalvret. Ho vert nytta til nokre vigsler og gudstenester i ret.

 

Kl.16.30-18.00 Middagspause p Skjergardsheimen, Hatten

 

Kl.19.00-20.00 Nattverdgudsteneste i Hjelme kyrkje: Den store Lovsongen

Ein nytta ei forkorta utgve av liturgien Den store Lovsongen. Soknepresten forretta. nestleiar i soknerdet Annlaug Brve og born deltek med song. Soknepresten preika om den miskunnsame samaritanen.  Biskopen deltok i nattverdutdeling og lyste velsigninga. Vegar Voldsund spelte flygel og leia bandet, og Kari S. Rong styrte videoprosjektren med Powerpoint der alle salmar/songar og liturgi vart vist. Det var 58 til stades, blant dei fleire barnefamiliar og det var 56 til nattverd.

 

Kl.20.15-21.45 Hjelme kyrkje. Kveldsmat og sosialt samvr i kyrkjelydsalen

Etter maten var det ordet fritt og biskopen fekk sprsml om kyrkjesituasjonen, om prestane i Kautokeino som vart avsette, om homofilisaka, abortsaka, Israel og antisemittisme. Han vart oppmoda om st fast p Guds ord og oppmuntra og sttta fotfolket. Det var og innlegg som tok fram at det er vanskeleg ha eit anna syn enn fleirtalet i kyrkjelyden nr ein vil vera ein del av gudstenestefellesskapet.

Biskopen la inn over forsamlinga at det er godt at ein str tydeleg p det Bibelen seier, men ein m gjera det i kjrleik slik at ogs dei som tenkjer annleis vert tatt vare p og respektert. Ein m ikkje vera s tydeleg at ein ikkje ser at det ogs dreiar seg om menneske som har det vanskeleg og har mykje bera. Nr det gjeld sambuarar er biskopane samde om at ein m tilr ekteskap og krevja det av kyrkjeleg tilsette.

 

Torsdag 14.september 2006

Kl.08.45-10.15 Samtale med soknepresten p kyrkje- og prestekontoret p Rong

 

Kl.10.30-12.30 Bedriftsvitjing Statoil ASA/Kollsnes Prosessanlegg. Lunsj.

Plassjef Nils Halland og Vigdis Solberg Eide tok imot biskopen med fylgje. Halland hadde ei orientering om gassreinsingsanlegget som dagleg sender vidare energi tilsvarande 4 gonger vasskraftproduksjonen i Noreg. Deretter spanderte Statoil lunsj.

 

Kl.13.00-14.30 Blomvg skule. Mte med lrarane og frskulelrarane i kommunen. Rektor p Blomvg skule, Johannes Mikkelsen ynskte velkomen. Det var komen lrarar fr alle skulane og fr barnehagen.

Biskopen heldt foredrag om Born i sorg og krise og tok utgangspunkt i at det hadde vore ddsfall blant elevane som lrarane hadde erfaring med. Han gjekk inn p kva som skjer i sorgprosessen bde ved varsla alvorleg sjukdom og br ddsfall eller kriser. Som omsorgspersonar er det tre ting lrarane m legga vekt p: 1. Lna ut tryggleik, vera der nr verda rasar saman for eleven. 2. Alt ein seier m vera sant, men ein treng ikkje seia alt som er sant. 3. Fantasiane er nesten alltid verre enn ryndomen.

Til slutt var det samtale om erfaringar med sorg og sjukdom hj elevar eller familiane deira.

 

Kl.15.00-17.30 Mte med ygarden kommune p Tednebakkane omsorgssenter, Rong.

Tilstades: Ordfrar Olav Martin Vik, rdmann Ingolf Solsvik, kommunalsjef (tidl. helse og sosialsjef) se Vik og 6 fr formannsskapet. Fr kyrkja kom forutan biskop, prost og seksjonssjef: sokneprest, kyrkjeverje. kyrkjelydspedagog, kontorsekretr, musikalsk aktivitetsleiar, fellesrdsleiar Gustav Landro, soknerdsleiar i Hjelme Atle Dvy, soknerdsleiar i Blomvg Bente Hellesy Guntveit.

 

Ordfraren orienterte om ygarden kommune, som har 4100 innbyggjarar. I 1986 vart kommunen landfast. 1988 kom Hydro, og ilandfringa av gass og olje har gjeve gode inntekter, og ein kunne gje 4,3 mill til kyrkjelege forml i r. Kommunen deltar elles i eit utviklingsprosjekt i Ginka i Etiopia driven av Misjonssambandet.

Av utfordringar i kommunen vart det nemnt barnevern og rusomsorg. Kommunen stttar organisasjonane. Det er 16 bedehus i ygarden og ein yter 10% av investeringskostnadane ved oppussing.

 

Deretter var det samtale:

*Ordfraren viste til stat/kyrkje-debatten og sa at kyrkja er ei av dei berande sylene og viktig for kommunen, fordi vi treng noko som er strre enn oss sjlve nr det knip for oss. Ein ynskjer at kyrka skal vera kyrkje slik som no og ikkje lausriva seg, s vi saman kan ta vare p historia og bygga vidare p den.

*Otto Harkestad (Ap) sa seg samd med ordfraren og sa at difor vil ein ikkje at kyrkja skal verta privatisert. Kyrkja er viktig for folket i ygarden, men kyrkja er for mykje innadvent. Han saknar kyrkja i den offentlege debatten. Han bekymrar seg for om det skulle g mot eit skilje mellom kyrkje og kommunesamfunn.

*Biskopen responderte: Det ordfraren tek fram handlar fyrst og fremst om kommunekyrkja. Kyrkja synes forvalta vr felles religise arv i det offentlege rom p ein god mte. Folk flest ynskjer ikkje at det skal bli strre endringar. Dette m takast vare p. Folk m f lov til ha den vre og ikkje s aktive trua. Det handlar og om religionsfridom, og vi har dme p at minoritetane fler seg ubekvemme med statskyrka. Me m og ta vare p dei svake, til dmes ved gjera det mogeleg vera homofil i vre kommunar.

*se Vik – kommunalsjef med ansvar for helse og sosial, fortalde om at ogs her er det problem med alkohol og stoff. Ein ser at det frivillige arbeidet er med frebygga.

* Biskopen svara: Det er bra at kommunen brukar pengar p frivillig arbeid. I kyrkja brukar ein pengar p sttta organisasjonane sitt arbeid. Kyrkja har eit forbetringspotensiale p den diakonale sida. Kanskje kunne ein f til ein delt stilling, det kan bety mykje.

* Prosten sa han er imponert over standarden p kyrkjelege anlegg og drifta. Graset p gravplassen vert klipt to gonger i veka. Det finst mange dme p at det er ein god relasjon mellom kyrkje og kommune.

* Fellesrdsformannen sa takk til kommunen for eit godt forhold. Ein har ftt den sttta fr kommunen som ein forventa, det gjev stabilitet for arbeidet. Samatundes har ein og ftt sttte fr Statoil og Hydro. Det er mindre motsetningar mellom nord og sr i kyrkja enn fr.

* Kyrkjeverja: Det har vore godt f hjelp til det frebyggande arbeidet som gjer ein i stand til plukka opp ungdomar.

* Soknepresten takka kommunen for det gode samarbeidet og dei gode kontora. Det er av uvurderlig verdi vera s sentralt plassert i kommunehuset, det gjer at folk kjem innom.

 

Ordfraren takka for det gode arbeidet.  Til slutt overrekte ordfraren eit bind av bygdesoga ӯygarden 1920-1958 – Tru og liv og ӯygarden det blomstrande yriket til biskopen, prosten og seksjonssjefen.

Deretter var det middag for heile fylgjet i kantina.

 

Kl.18.30-19.00 Samtale med leiarane for dei kyrkjelege rda  p Skjergardsheimen

 

Kl.19.00-22.00 Nord om Svelgen. Samrdingsmte med dei kyrkjelege rda og dei kyrkjeleg tilsette, p Skjergardsheimen, Hatten.

Til stades: Biskop Ole D. Hagesther, prost Erling Kopperud, seksjonssjef Tore Skjveland, sokneprest Svenn Martinsen, kyrkjeverje Odd Nordmann Thormodster, klokkar i Blomvg Ole Vik, kyrkjelydspedagog Synnve S. Voldsund, musikalsk aktivitetsleiar Vegar Voldsund, kantor i permisjon Anne Lise Grm, kyrkjetenarar /gravarar: Kre Kristoffersen, Bjrn-Kjartan og  Kari O. Solheimslid (ogs Hjelme soknerd), kontorsekretr Kari Rong.

Fr Hjelme soknerd: leiar Atle Dvy, Laila yen, Kjell Arne Fjeldstad, Bodil Martinsen, Annlaug Brve. Fr Blomvg soknerd: leiar Bente Guntveit, Olaug Rong, Kjellaug Solsvik, Rannveig Vestbstad Vik og leiar i fellesrdet Gustav Landro.

 

Prosten leia mtet. Leiar i Hjelme soknerd Atle Dvy ynskte velkomen. Han innleia om temaet Klar til forhaling og bad for mtet. Seksjonssjef Tore Skjveland heldt andakt over 2. Kor 1, 24: For vi vil vera medarbeidarar s de kan finna gleda og snakka om medarbeidarskap og fire fasar i medarbeidaromsorga. Deretter var det kveldsmat.

 

Biskopen gjekk gjennom visitasmeldinga

Han rosa visitasmeldinga for god nynorsk og kommenterte srleg fylgjande:

 

* Kyrkjene: Kyrkjene og kyrkjegardane er svrt velhaldne.  klippa graset p kyrkjegarden to gonger i veka er i overkant synes biskopen. Ei eventuell ny kyrkje p Rong vart ikkje nemnt i mtet med kommunen. Her m ein tenka seg om s ein ikkje bind opp mange millionar i hus s det ikkje vert pengar til livet. Det skal byggjast ein fleirbrukshall p Rong, der kan ein vurdera om det kan verta gudstenester innimellom.

Biskopen har srleg omsut for reinhaldet i kyrkjene og her var han godt ngd, i Hjelme kyrkje kunne han spegla seg i steingolvet.

* Gudstenestene: Biskopen kan forlanga 57 gudstenester per prestestilling. Det er no 72 forordna, 36 i kvart sokn. 30 i kyrkjene og nokre andre stader. Det er vel mykje.

Fint at fleire kan vera med i liturgien utan at ein spr etter trua fyrst.

* Dpssakramentet: Biskopen merka seg at ein ynskjer at folk skal vita at dpen forpliktar og ser at ein vil seia det p ein positiv mte. Ein m halda fram det som er rett og vera tydelege, men ikkje slik at folk fler at det er for bratt og tungt for dei. Lat mors- og farshjarta vera med i dette, s ein ikkje stenger folk ute fr Gud. Rettleiinga m vera konfidentsentrert, slik som soknepresten gjer det. Generelt m ein gje folk rd om gifta seg, men av og til er det rett seia at dei ikkje skal gjera det. Ver god mot dei som ikkje kan stilla opp for dei store ideala og dei som ikkje er like sterke i trua og livet. Ver god mot menneske som slit eller er i meiningsmindretal.

* Nattverd: Altervinen er lettvinen Caritas. Biskopen minna om at det er soknerdet som tek avgjerda om typen vin.

* Kyrkjelydskontoret er uvanleg bra. Kyrkjebkene er frt p ein god mte.

* Samarbeid: Ein har ein fin samarbeidsavtale med bedehuset om eit team som arbeidar p barne og ungdomssektoren. Det er mykje som drar mot gudstenesta.

* Dpsopplringsprogrammet: Det er laga av tidlegare kyrkjelydsprest Lars Arne Vik. Dpsskulen samlar 30 % av 6-ringane. Ein ligg framfor alle ved bruka leir som verkemiddel. Kantor er inne i femteklassane for va med liturgi og salmar til gudstenesta der dei fr Bibel.

* Konfirmasjonstida: 14 av 78 vert ikkje konfirmert. Ein m sprja seg om opplegget er for krevjande. Konfirmantweekend kostar 700, men dersom det er nokon som ikkje kan betala vert det ordna i det stille slik at alle kan vera med.

* Barne og ungdomsarbeidet: Det er ei imponerande liste over aktivitetar i ein kommune med 4000 innbyggjarar. Det er to kor som no ligg nede fordi kantor har permisjon. Jubelkoret (20stk) p Vik bedehus for 4.-8.kl  og ygarden familiekor (10 fam) er ikkje med i oversikten.

* Diakoni: Dette har ein ikkje kome skikkeleg i hamn med. Bde dette og rusproblema er nemnt for kommunen.

* Misjon: Soknerda stttar 5 misjonrar – desse er nemnt og har biletet p nettsida.

 

Deretter var det samtale som prosten leia.

 

 

 

Gudstenesta og Den store lovsongen, den alternative liturgien ein prver ut

* Leiar i Hjelme soknerd: Me har ftt til meir frivillighet i gudstenesta, dette har det vore arbeidd mlretta med dei siste ra, inkludera konfirmantane og at ungane fr synga. Eit dme er musikkprosjektet til Vegard Voldsund som ogs inkluderar ungdom. Dette har frt til at folk har ftt tru p gudstenesta. Denne liturgien er ein prve i to r og dette er eit dynamisk dokument som skal evaluerast lpande og ingenting er lst. ha med fleire medarbeidarar i gudstenesta er uavhengig av liturgien.

* Prosten: Det er ikkje alle kyrkjer som har kjpt inn bandinstrument til bruk i gudstenesta.

* Leiar i fellesrdet: Det er meininga at denne liturgien skal kontinuerleg evaluerast.

* Kantor: Det er for mange ord, for mange alternativ og for mange gjentakingar. Det er mange fine ledd, men det er mengda som vert for mykje. Difor m det strammast inn. Den offisielle liturgien gjev ogs rom for mange endringar, og der er det og rom for mange medarbeidarar. Fler at kyrkja vert meir og meir innadvent i ein krets som fler dette er flott. Kantor sa at ho fler seg ikkje inspirert nr ho gr i kyrkja. Er for at ein skal lysa opp, men fler at dette er gtt for langt.

* Biskopen: Eg kan st for all den teologien som str her, men eg synes det er for ange ledd og for mykje ord. Mitt klare rd er at de strammar opp og tar bort ting som er gode, men ikkje ndvendige. Invitr kantor til koma med innspel til liturgien. Det skal ikkje endrast no, for dette er soknerda sitt og det skal evaluerast i 2007. Eg vil ikkje ta denne liturgien fr dykk, for han vil de ha, ein kombinasjon av bedehustradisjon og ein rik kyrkjeleg tradisjon og teologi. Dette skal evaluerast skikkeleg med utsending av sprsml nr perioden er over.  Eg ynskjer at dette skal sendast inn til kyrkjerdet og nemnd for gudsteneste, for dette er gjennomarbeida.

* Soknepresten: Det var ei strre forandring d ein innfrte ny hgmesseliturgi i 1977/1992.  Tidlegare kom liturgien sentralt fr og skapte stor strid, no vil me gjera det sjlv. Dette krev kjrleik og at ein gjev kvarandre tid. Arbeidet vart sett i gang fordi ein ville ha fleire folk i kyrkja, og ein ville sameina mange tradisjonar. Men dette er ein prveliturgi og det er folket i ygarden som skal leva med han, difor vil eg som prest seia: Take what you please, please!

* Det ser ut til fungera med powerpoint i kyrkjene.

* Ungane har ftt ein mykje tydelegare plass i gudstenesta. Dei skal fram og syngja og s ha si eiga preike.

* Nokon gr ikkje i kyrkja p.g.a. den nye liturgien og nokon gjekk ikkje p grunn av den gamle, det er vanskeleg finna noko som alle er ngd med. Poenget er ikkje ekskludera nokon fr kyrkja, difor m me sprja: Korleis skal ein gjera for at fleire skal synast at det er godt g i kyrkja.

 

Biskopen avrunda samtalen: Nr de vil noko s gr de for det. Dette kan det bli noko av.

 

Klar til forhaling- forholdet til Den norske kyrkja

Soknepresten gjorde greie for den historiske utviklinga og dei sprsmla som ura ein: Kan ein vera sikker p f bibeltru prest her i ygarden? Kva med ny biskop, vil han st for kyrkja sitt gamle syn? Nr visitasmeldinga er kalla Klar til forhaling, tyder det at ein har tenkt p eit indre oppbrot.  Kyrkja i ygarden vil vera nett den same bten som fr, men treng kan hende ny kaiplass.

 

Biskopen responderte: Dette er ei blanding av uro, nytenking og poetisk sprk, men kva betyr det? Ei ordning med alternativt tilsyn finst ikkje i kyrkja vr no. Det er bra at ein kan drfta dette med valkyrkjelydar. Problemet er at dersom soknerdet gr, kan ein ikkje forplikta heile kyrkjelyden. D kan ein ikkje ta med seg bygningane.

Ved eit presteskifte skal det g f ein god prest i ygarden. De kan kanskje arbeida mot eit alternativt tilsyn, men det alternativet finst ikkje no. De kan ikkje rekna med at det kjem ein biskop som bryt det kyrkelege fellesskapet med dei andre biskopane. Eg ynskjer at det kjem ein biskop med mitt syn. Dersom det kjem ein biskop med eit anna syn fr ein forholda seg strengt formelt og juridisk til han. Kjem han p besk m de ta imot han. Eg kan ikkje anvisa dykk ny kaiplass, for ein annan kai finst ikkje i dag.

 

Fr ordskiftet:

* Korleis kan ein f til ta imot ein biskop som ikkje er nokon biskop for oss?  Dersom det gr gale er det ikkje nokon kyrkjelyd for oss vera i. Eg er redd for Dnk om to r nr det skal koma ny biskop i Bjrgvin. Dersom kaien ikkje finst, s vert me rekande rundt. Eg er ikkje redd for forholdet til kommunen.

* Uenig i at kaien ikkje finst, men me finn han snart ikkje innanfor Dnk. Dersom Dnk skal best som eit trussamfunn kan ein ikkje fjerna Guds ord fr kyrkja. Mange har alt hoppa av skuta eller vil hoppa dersom ikkje ein kan laga eit system som gjer at dei kan bli verande ombord. Det er vesentleg at ein fr eit alternativ, elles vel folk andre alternativ.

* S lenge me kan bevara vr eigenart kjem me til strekka oss langt for vera ei folkekyrkje. Me er innadvente og vil strekka oss langt, men d m dette vera p plass. Dersom kaien ikkje finst, kan me laga han.

* ygarden er ei mus som str ved sida av elefanten Den norske kyrkja og pip og prver f sagt noko. Det er vanskeleg finna ein plass med det systemet som er i dag. Det ein gjer i dag er prva pverka systemet s det kan ta vare p oss. Prestane m g til nokon og f den sttta dei treng. Kanskje er me kvasse i kantane, men me ynskjer formidla kjrleik til menneske og samtidig formidla kva som er rett og galt.

* Det er ikkje lett bde tona flagg og visa kjrleik. Det er vanskeleg p ein liten plass der ein ikkje kan velja kristent milj. Er redd for dei hge drstokkane i kyrkja. Har ikkje opplevd hgare drstokkar enn her i ygarden. Vi m forkynna Guds ord rett, men det er ikkje lett seia kven som har rett lre, det er ulike kulturar. Redd for at folkekyrkja vil forsvinna dersom statskyrkja forsvinn. Vil at kyrkja skal snu seg mot folk, og me m ikkje ekskludera og det kan skje dersom det er for skarpe kantar. 

* Me har to r og skal bruka den tida til be om f ein biskop som str p Guds ord. M ikkje la dette bli nokon pessimisme, for me har det bra her i ygarden. Det er viktig at kyrkja er herre i eige hus. Det vera utadretta: bygga relasjonar til folk flest er viktig. snakka med karane p benken p kjpesenteret er kanskje vel s viktig teneste som gudstenesta.

 

Biskopen oppsummerte: Dette m sjast i perspektiv. No er me ute p djupt vatn. De har eit anliggande som fortel om ei naud. Vi fr gjera som Jesus gjorde: Tala om det som er rett, men og om tilgjeving og faren ved kasta den fyrste stein.

Biskopen avslutta med bn.

 

Fredag 15.september 2006

Kl.09.00-09.45 Skulegudsteneste i Blomvg kyrkje for Tofty, Rong og Blomvg skular

Kyrkja var fullsett av elevar fr 5.-7. klasse fr skulane i soknet. Elevar bar bibel og kross i inngangsprosesjonen. Kyrkjelydspedagog Synnve Sandy Voldsund preika om Sakkeus. Ho bruka bilete p powerpoint. Biskopen hadde ei helsing til fr forbna og snakka om tilgjeving og dp. Elevar deltok med lystenning og bn. Biskopen lyste velsigninga til slutt.

 

Kl.10.45-11.30 Skulegudsteneste i Hjelme kyrkje for Alvheim og Bakken skular.

Elevar bar bibel og kross i inngangsprosesjonen og las tekstane. Biskopen hadde preika og sa at ein biskop er ein som besker, ber og bestemmer og at han syntes det var flott mta elevane i Hjelme kyrkje. Han snakka om det sttta kvarandre og viste det ved balansera ein tallerk p 5 fingrar. Av og til m ein bera ting aleine, d gjeld det at ein finn sentrum s Jesus kan bera saman med oss. Elevar deltok med lystenning og forbn. Biskopen lyste velsigninga til slutt.

 

Kl.12.15-12.45 Lunsj p kyrkje- og prestekontoret, Rong

 

Kl.13.00-13.45 ygarden ungdomsskule, Rong. 9.klasse. Sprjetime.

Rektor Stein Vidar Rislw tok imot biskopen og ynskte velkomen. Elevane stilte varierte sprsml, blant anna om biskopens syn p homofili og om frelsa og tilgjeving.

 

Kl.14.00-14.30 Vitjing i Terna barnehage p Rong

Biskopen med fylgje vart tatt imot av einingsleiar Frank Hop og pedagogisk leiar Anita Helleb. Borna var ute og leika i den sommarvarme sola og etterp song dei for biskopen.

 

Kl.15.00-17.00 Bedriftsvitjing p Stureterminalen/Norsk Hydro med middag

Vedlikehaldssjef Knut Hansen tok imot biskopen med fylgje og gav ei orientering om anlegget som tar imot olje gjennom ryrleidning bde fr Grane og Oseberg. Deretter var det omvisning i minibuss p anlegget. Mtet vart avslutta med middag i Gjestehuset der g terminalsjef Inge Dagestad deltok.

 

Kl 19.00-22.00  Songar fr bedehuset i Blomvg kyrkje, med partytelt i borggarden

Leif Gunnar Vik leia oss gjennom ein songkveld med kjente bedehussongar. Kora i ygarden tok del og me fekk hyra Vik mannskor, jubelkoret og ygarden gospelkor. Biskopen hadde andakt om tilgjeving og ny start og om Johannes Markus som fylgde Paulus.  Etterp var det grilling i borggarden og servering av hamburger, plser og kaker og kaffi.

 

 

Laurdag 16.september 2006

 

Biskopen frebudde gudsteneste og visitasforedrag

 

 

Sundag 17.september 2006

Kl.1100 Visitas- og jubileumshgmesse i Blomvg kyrkje, med partytelt i borggarden

I gudstenesta vart det markert at Blomvg kyrkje er 75 r og Hjelme kyrkje 35 r.

Som liturgi nytta ein Den store Lovsongen. Soknepresten hadde liturgien og  biskopen preika over dagens tekst. Prosten, klokkar Ole Vik og ei rekke ulna medarbeidarar deltok. ygarden Gospel og born med song. Soknepresten forretta nattverden og biskopen deltok ved utdelinga ved intinksjon. Det var 170 gudstenestedeltakarar og 151 nattverdgjester.

 

Etter gudstenesta heldt biskopen visitasforedraget i kyrkja:

 

BISPEVISITAS I YGARDEN PRESTEGJELD I VESTHORDLAND PROSTI -  BLOMVG OG HJELME SOKN 13. - 17. SEPTEMBER 2006

 

Visitasgudstenesta her i ygarden prestegjeld finn stad p den sndagen som har ftt namnet Takknemligheten sin sndag. Alle tekstane oppmoder til TAKKSEMD.

 

Etter fem tette dagar i prestegjeldet, s kjenner eg p kor velvald dette temaet er. De lever p mange mtar i ei ndetid nett no: Dei ytre forholda ligg srs vel til rettes. Kyrkjer og kyrkjegardar str heilt strkne. Kyrkjelydskontora er gode og har ei svrt tenleg plassering. Det er ei tett samhandling med kommunen, prega av respekt og profesjonalitet. Staben har funne saman, dei tilsette gjer det dei kan for gjere kvarandre gode. Soknerda har eit levande engasjement for Jesus og stor vilje til refleksjon og nysatsing. For meg har det srleg vore godt merka kor tett den kyrkjelege strukturen dreg saman med bedehusrrsla og opent str kvarandre.     

 

Det er klart det gjer inntrykk nr eg hyrer at kommunen kvart r gjev 100 000 til eit misjonsprosjekt som Misjonssambandet driv i Etiopia. Og at skulen s fylgjer opp med storaksjon til same formlet.  Det er glederikt sj kor fint bygdefolk og industri tek vare p Hjelme gamle kyrkje, eit kyrkjehus som p mange mtar er avskilta. Kyrkjehus og kyrkjegardar vert stelte som om det var heim og hage. Sj berre p Blomvg kyrkje no ved 75-rs jubileet: De fekk ikkje utvidinga som mange av dykk arbeidde for. Men de tar tak i det de kan gjere noko med: Flott parkering utomhus og vakre nye tekstilar innomhus. Og ein borggard som no under visitasen er vorten ein elegant kyrkjelydssal.

 

Det er 13 r sidan biskop Per Lnning visiterte prestegjeldet her ute i ygarden. Til visitasen no i r ligg det fre ei instruktiv og velskriven melding. Her er mangt som gler og imponerer.

 

Ikkje minst det levande arbeidet som finn stad p mange av dei til saman 16 bedehusa som er spreidde rundt i bygdene. Sjeldan sg eg slik ei liste over sndagsskular og yngreslag. Men eg tel og sju tiltak for ungdomar i meldinga dykkar, i tillegg kjem eit uvanleg rikt leirarbeid knytt til Skjergardsheimen.

 

Eg finn strategar i denne kyrkjelyden som har arbeidd p lang sikt og som har nytta hvet, nr sjansen var der. Eit skulehus skal seljast p Hatten, og s kjem alts Skjergardsheimen. Ei stilling som kyrkjelydsprest vert ledig, og s vert ho konvertert til ungdomsteam og barnearbeidar. Biskop Lnning etterlysar betre parkering ved Hjelme kyrkje, og s finn de plass lunt innimellom lynghaugane. Tomt er innkjpt til prestebustad og kan nyttast nr signala kjem fr bispedmekontoret. Nokon sg mogelegheitane i ei utvida Blomvg kyrkje. Dei vart riktig nok stoppa av Riksantikvaren, som jo har merka seg denne kyrkja som uvanleg interessant. Men de viser at de har handlekraft og engasjement.

 

Der de ikkje har sagt dykk ngde, er p det diakonale feltet. Her kjenner de at noko m gjerast.  Det ligg alt for mange og ventar i Barmhjertigheten sitt hus (jfr. dagens preiketekst.) Tradisjonen har alltid vore slik mellom ygardsfolket, at leid nokon naud, eller blei p sjen, s stilte naboane opp. Det har vi mange dme p i dag og.  Men nauda er meir skjult i dag. Ho forskansar seg bak heimen sine tjukke veggar. Ein kan liksom ikkje trengja seg p, fler ein, og dessutan er det s travelt for oss alle.

 

Med mobilen som kommunikasjonsmiddel og fjernsynet som altar, vert relasjonane utfordra.

Nr familiestrukturane vert utydelege kan det verte vondt om frebilete for barn og unge. I visitasmeldinga skriv de at rusmisbruket mellom unge ser til auke. Eg kallar kyrkjelyden til levande diakonal innsats i ra som kjem. Kan de f opp ei stilling for ein diakoniarbeidar, veit eg at fellesskapen vil f nytte av det.

 

Som mange av dykk veit, kjenner eg ygardsfolket betre enn dei fleste. Handlekraftig og rett p. Unyansert ofte og utan sans for dikkedarar. Eg er full av beundring. Eg har heilt klart noko lra.

 

Men baksida m de og vere var. Livet er ikkje s svart/kvitt som mange ser ut til tru. Det er lett for sre nr orda kjem usensurerte. Det er godt med kraftig leiarskap.  Dei gode leiarane tek seg likevel alltid tid til lytta, dei veit kor viktig det er f med seg  meiningane fr dei som ikkje s lett str opp og mler imot. Fr ein ikkje med seg fotfolket, kan resultatet verte fraksjonering og motlyse.

 

Dette er ikkje sagt som eit forsvar for meg sjlv som biskop og for ei kyrkje som har gjort val de er urolege for. S sjeldan som det er med ein bispevisitas, er det ikkje meir enn rimeleg at de str opp og konfronterer meg i aktuelle sprsml. Ja, det er faktisk slik at eg har bruk for tydeleg tale, for eg skal vidare i nye, sentrale mte. Eg tek med meg synspunkt og tvaringar.

 

Som de og veit, er eg samd med dykk i dei grunnleggjande synspunkta. Frst og fremst dette at Bibelen skal vere grunnlag og rettesnor for alt det vi gjer og lrer og forkynner.

 

Men eg har merka meg samtalen med kommuneleiinga, der vi i den aktuelle Stat/kyrkje-debatten vart alvorleg formant om ikkje stilla oss slik at den offisielle kyrkja vert privatisert og mistar den nre kontakten med ei lokalbefolkning med djupe kristne rter. I ygarden sitt kommunehus, vart det sagt, er kyrkja ei av dei berande sylene. Vi treng ha noko som er strre enn oss sjlve, nr det kniper for oss.  Kyrkja m ikkje verte for innadvendt i dagane som kjem.

 

Og d er eg over p dei to store sakene de har lagt fram for meg. Frst dette at de leiter etter ein veg for kyrkjelyden om Den norske kyrkja gjer val som de finn er ubibelske.

 

De er klare til forhaling skriv de i visitasmeldinga. Kjem Kyrkjemtet ut med vedtak som de ikkje finn har sttte i Bibelen, d vil de mtte vurdere forskjellige modellar for brot i gudstenestefellesskap. Og om de skulle skje at kyrkjelyden fekk ein prest eller biskop med nytt syn i homofilisprsmlet.

 

Eg vil gjere det eg kan for at s ikkje skal skje. Men eg m be dei av dykk som talar om valkyrkjelydar og alternativt bispetilsyn om sj p realismen i tenkinga. Vi har ikkje no slike ordningar. Og skulle de som leiing ska forhala kyrkjelyden til annan kai, s veit eg ikkje kvar den kaien er. Og folkekyrkja, med kyrkjehus og mannskap, ho vil verte att. Ein kan ikkje melde folkekyrkja inn i ei frikyrkje.

 

Ikkje skal ein sjlv heller gjere det som eine person. Du skal ikkje langt attende i kyrkjehistoria fr du finn open vranglre forkynt fr preikestolar og i dette stiftet. Men folk sto distansen og blei i kyrkja og forkynte Ordet og vitna for naboane og fylte dei valde rda med trugne kyrkje- og bedehusfolk. Slik det n er i ygarden, m de for all del halde saman og nytte den ndetida de har. Det ville vere ydeleggjande om de no splitta opp fellesskapen i mindre forsamlingar, eller trakk dykk ut til kyrkjelydsfellesskap eller forsamlingar utanfor ygarden.  Som einskildperson kunne du vel sakta f enda strre personlege opplevingar i forsamlingar der alle var oppgldde. Men kva med bygda di og naboen sine barn?

 

Ingen m seie at de ikkje har ein bibeltru prest. Ingen m seie at her er alt statisk, vi kjem ikkje vidare. Ingen m seie at mogelegheitane ikkje finst for levande kyrkjelyds- og bedehusarbeid.  Tvert om har de ein sentral og bibelsk forankring, og openberre sjansar til n ut p ei folkekyrkjeleg mark som har djupe andelege furer.

 

Den andre store saka ved denne visitasen er den nye gudstenesteliturgien de har arbeidd fram, ӯygardsliturgien har den vore kalla, eller Den store lovsongen.

 

De har nytta det hvet som alle kyrkjelydane har no for tida, til ska meisle ut ny liturgi som ei prveordning. Og her har de gjort noko som er uvanleg spanande: De skjer halde i hop gamal levande og velprvd liturgi med ein opnare bedehustradisjon med enklare songar og stor deltaking fr lekfolket si side. Det er klart at det er presten som legg mange av premissane, eg kjenner att mykje av stoffet fr meir hgkyrkjelege tradisjonar. Sjeldan sg eg likevel eit s aktivt deltakande lekfolk. Her skapar de noko som verkeleg er interessant.

 

Nr det gjeld gudstenesta, gler eg meg over stor og aktiv deltaking fr kyrkjelyden si side, der bde barn og unge er involverte. Likes over eit band som er med og supplerer orgelet. Med Powerpoint har vanlege folk heile tida oversikt over kvar vi er og kva vi gjer. Her er solid forkynning og stor fleksibilitet.

 

Men som eg alt har sagt ved fleire hve: De er for glade i ord. Sjlv om dei er gode og bibelske og frer med seg vakker tradisjon, s kan dei verte for mange. Srleg er dette tydeleg i nattverdliturgien, her trengs det at nokon strammar opp og skjer bort.

 

Alt endringsarbeid tek tid. Eg trur de gjer klokt i behalde den noverande liturgien ved nokre av gudstenestene. D eg skreiv dette foredraget hadde eg enno ikkje hyrt lyden i orgelet. Det er for drleg, s gode instrument som de har. Eg vonar og at barnekantoriet kjem att nr kantor har avslutta permisjonen.

 

Sjeldan har eg hatt s mykje p hjarta som nett no. Det er s mange einskildobservasjonar eg hadde hatt hug til kommentere. Om att og om att har eg tatt dykk i gjere framifr godt arbeid. Det gjeld ikkje minst medarbeidarane som er tilsette. Eg kunne nemnd dei ved namn ein etter ein og fortalt kva eg har sett av faglegheit, kjrleik og vilje til satse.

 

Ver med dei no, og nytt tida. Ho er god og full av mogelegheiter.

 

Ein visitas er over, og biskopen fer vidare til andre kyrkjelydar. Eg kjenner det likevel slik at vi er ikkje ferdige enno, ikkje eg med dykk og ikkje de med meg. Vi treng ha kontakt med kvarandre i den prosessen de har tatt til med. Her er mykje vinne og mykje risikera.

 

De har prosten som medarbeidar, han har de tillit til og han har vore dykk ein klok rdgjevar. Men eg er komen til at eg vil attende til dykk og mte dykk til drftingar ei kveldsstund om eitt r. D har vi bak oss eit kyrkjemte. D har vi erfaringar fr den nye gudstenesteliturgien. D kan eg f hyre om konfirmantane som les dette ret, det var s flott mte dei p ungdomsskulen og dei har s gode leiarer.  Det kan vere godt for dykk ha ei slik vitjing forhalde dykk til, om noko skulle skjere seg. Da kan de roe dykk ned og tenkje: Vi tar det opp i drftingsmtet med biskopen.

Eg kjenner at denne visitasen har Gud brukt. Eg seier som Paulus: Eg vil kome att for sj korleis det gr med dykk.

 

Og eg er viss p at han som tok til med ei god gjerning i dykk, han skal fullfra henne – heilt til Jesu Kristi dag (Fil 1,6).

 

BJRGVIN BISPESTOL, 17. september 2006.

 

 

Ole D. Hagesther

 

Soknepresten og rdsleiarane Atle Dvy, Olaug Rong og Gustav Landro tok ordet og kom med fylgjande helsing: 

 

Dei kyrkjelege rda og soknepresten i ygarden vil varmt f takka  biskopen med flgje for flotte visitasdagar. Takk for gode samlingar, samtalar og for at biskopen har teke oss p alvor nr vi i leiinga i ygardskyrkjelydane "Nord om Svelgen"  har sagt at prestegjeldet er "Klar til Forhaling."

 

I samrd med biskopen er vrt ml for det vidare arbeidet be og arbeide for:

1. At menneske i ygarden vert kalla til tru p og lydnad mot Jesus Kristus, slik at dei med oss kan verta frelst og n Himmelen.

2. At kristen diakoni og kjrleik kan fylle prestegjeldet si verksemd.

3. Godt samvirke mellom embete og rd.

4. Gode relasjonar mellom den offisielle kyrkja og det friviljuge kristne arbeidet.

5. Gode og bibeltru prestar til ygarden prestegjeld g i framtida.

6. Eit bibelsk basert bispetilsyn for ygarden prestegjeld, andre kyrkjelege einingar og einskildpersonar som str i den same klassiske kyrkjetradisjonen som oss.

7. Eit nytt kyrkjeleg rom, i lojalitet mot vrt evangelisk-lutherske trusgrunnlag i Skrift og Vedkjenning, gjerne p kumenisk og internasjonal basis.

Kristus mellom oss, hpet om herlegdom! (Kol.1,27b)

 

Deretter var det kyrkjekaffi i borggarden.

 

Bjrgvin bispestol, 6. oktober  2006

 

Ole D. Hagesther

Biskop i Bjrgvin      

 

Tore Skjveland

Seksjonssjef kyrkjefag