Visitasprotokoll frΠbispevisitas i

¯ygarden prestegjeld 13. – 17. september 2006

 

Biskop Ole D. Hages¾ther gjennomf¿rde visitas i ¯ygarden prestegjeld med BlomvŒg og Hjelme sokn i dagane 13.-17. september 2006. ¯ygarden prestegjeld vart sist visitert 28. – 31. oktober 1993 av biskop Per L¿nning.

Til visitasen var det lagt fram visitasmelding frΠsoknepresten og rapport frΠprosten og kyrkjeverja om kyrkjer og kyrkjegardar.

PŒ visitasen deltok forutan biskopen, prost Erling Kopperud i Vesthordland prosti og seksjonssjef for kyrkjefag ved bisped¿mekontoret Tore Skj¾veland som f¿rde protokollen. Sokneprest Svenn Martinsen f¿lgde biskopen pŒ heile visitasprogrammet.

 

Onsdag 13. september 2006

Kl. 08.30-10.15 Stabsm¿te pŒ kyrkje- og prestekontoret pŒ Rong

Tilstades: biskop, prost, seksjonssjef, kyrkjeverje Odd Normann Thormods¾ter, kyrkjelydspedagog Synn¿ve Sand¿y Voldsund, musikalsk aktivitetsleiar og organistvikar Vegard Voldsund, kontorsekret¾r Kari Sand¿y Rong, sokneprest Svenn Martinsen, kyrkjetenarar/ gravarar/ kyrkjegardsarbeidarar: KŒre Kristoffersen, Kari B. Solheimslid og Bj¿rn K. Solheimslid.

 

Kyrkjeverja ynskte velkomen, og soknepresten opna med ord frŒ Nehemja 1 og 2 om starten av gjenreisinga av tempelet i Jerusalem og bad b¿na i Nehemja 1,5-9. Deretter delte kyrkjeverja ut jubileumsskrift for BlomvŒg kyrkje som er 75 Œr og overrekte bilete av Hjelme gamle kyrkje til biskopen og prosten.

 

Biskopen presenterte visitasen og sa at det er mange tema Œ ta opp, men det er tre hovudtema: Den lokale situasjon med god ¿konomi, ¯ygardsliturgien og uroa for kyrkjesituasjonen.

Biskopen presenterte fylgjet sitt og bad dei tilsette fortelja om gleder og ynskjer for arbeidet.

 

 * Musikalsk aktivitetsleiar Vegard Voldsund: Arbeider med born og unge med tanke pŒ Œ fŒ dei med pŒ familiegudsteneste. Tilbodet ÓLyd og musikk i samspelÓ rekrutterar breitt. Ynskjer at kyrkja skal vera open for ungdom, og at dei kan veksa og verta f¿rebilete for dei yngre. Det er un¿dvendig at gudstenesta berre skal vera for vaksne, det mŒ vera ein god plass for unge.

* Kyrkjelydspedagog Synn¿ve Sand¿y Voldsund:. Utfordringa er konfirmantane. Ho driv ¯ygarden gospel saman med Vegard, men dei treng fleire vaksne i arbeidet.

* Kontorsekret¾r Kari Sand¿y Rong, (80%): Trivst med jobben og stabsfellesskapet. Ynskjer at ungdomen skal finna seg til rette i gudstenesta, og lurar pŒ om det ikkje kan vera for mykje liturgi, dei ynskjer det gjerne litt friare.

* Kyrkjetenar og gravar/kyrkjegardsarbeidar i BlomvŒg (og verdsmeister pŒ oldboys-sk¿yter allround med ei 10 000 metertid pŒ 15.36) KŒre Kristoffersen: Vonar pŒ bra bes¿k i kyrkja.

* Kyrkjetenarar og gravarar/kyrkjegardsarbeidarar i Hjelme Kari B. Solheimslid (90%) og Bj¿rn K. Solheimslid (10%): Fortalte om arbeidet pŒ kyrkjegarden, der utfordringa er Hjelme med varierande grunn med mykje stein. Det vart samtale med biskopen om reinhaldet i kyrkjene og trongen for egna vaskerom og lagerrom i kyrkjene, noko det ikkje er i BlomvŒg. Dei gleder seg over ungar som gŒr fast til kyrkje.

* Sokneprest Svenn Martinsen: Dette er ei glimrande teneste, det mŒ vera blant dei aller beste prestegjeld i landet, det er den gamle kyrkja som lever her. Han er veldig takksam for tenesta og medarbeidarane. Det er ei hard presteteneste, sŒ det er flott Œ ha folk rundt seg som ber. 

Biskopen responderte pŒ dette og sa at soknepresten er ein gŒverik, krevjande og dyktig prest.

* Kyrkjeverje Odd Normann Thormods¾ter: Godt at det er eit team som driv dŒpsoppl¾ring i samarbeid med bedehuset. Ein har god kontakt med bedehuset gjennom barnearbeidet. Kyrkja l¿ner arbeidarar som kan driva det barnearbeidet som er pŒ bedehuset, men kyrkja har og sitt eige arbeid som til d¿mes ¯ygarden gospel.

Staben ynskjer Œ vera eit team som drar same veg og kan stŒ samla utad. Kvar tysdag er det stabsm¿te og ein evaluerar alle gudstenester og kyrkjelege handlingar. Det er eit godt samarbeidsklima og ein kan vera usamde og koma med konstruktiv kritikk.

 

Kl.10.30-11.30 Andakt pΠTednebakkane omsorgssenter pΠRong.

Einingsleiar i pleie og omsorg Ingunn Teigen tok imot biskopen og fylgje i kantina/daglegstova i det nye senteret. Soknepresten leia samlinga. Kyrkjelydspedagogen song solo og deretter song ho og biskopen saman. Biskopen heldt andakt over 5 Mos 29,29. Styraren viste sŒ rundt pŒ heimen og eit bebuarrom. Ho fortalde at det er eit godt samarbeid med kyrkja og presten. PŒ omsorgssenteret er det kultur for Œ tilkalla presten til sjuke. Det er andakt annankvar tysdag og 5 gudstenester i Œret, inkludert julekvelden.

 

Kl.11.45-12.30 Lunsj pΠkyrkje- og prestekontoret pΠRong

 

Kl.12.30-13.30 Kontorvisitas pΠkyrkje- og prestekontoret pΠRong

Kyrkjeb¿kene var pent og ordentlig f¿rte med fŒ manglar. Det mangla nokre personnummer for dŒp i 1993 og 94 og ved nokre utmeldingar. Det mangla nokre ganske fŒ dŒpsdatoar ved konfirmasjon og innmeldingar. Kallsboka hadde hol etter manglande innf¿ring frŒ tidlegare prestar. Soknepresten er i ferd med Œ retta opp dette, mellom anna ved Œ fŒ opplysningar frŒ kallsboka i tidlegare Herdla prestegjeld. Biskopen bad om at dette mŒtte ordnast og leggast fram for prosten innan utgangen av Œret.

Kontortilh¿va er framifrŒ, og med god lydisolering av prestekontoret er det egna til samtalar.

 

Kl.12.30-13.00 Samtale med kyrkjelydspedagog pΠkyrkjekontoret

 

Kl.13.00-13.30 Samtale med kantor pΠkyrkjekontoret

 

Kl.13.30-14.30 Samtale med kyrkjeverje/dagleg leiar pΠkyrkjekontoret

 

Kl.15.15-15.45 Synfaring av prestebustadtomt og omvisning i gamle Hjelme kyrkje

PŒ vegen til gamle Hjelme stogga vi ved prestebustadstomta pŒ Rong. Tomta ligg h¿gt og fritt og hadde havutsikt. Ho ligg n¾r barnehage og 1 km frŒ hovudvegen og butikk.

Gamle Hjelme kyrke er ikkje i regul¾r bruk. Likevel stŒr ho no nymŒla utvendig, takka vere gŒver frŒ Hydro og Statoil, i tillegg til s¾rl¿yving frŒ kommunen. Ho er ikkje restaurert innvendig. Det er laga opplegg for varme, sŒ ho kan brukast i sommarhalvŒret. Ho vert nytta til nokre vigsler og gudstenester i Œret.

 

Kl.16.30-18.00 Middagspause pΠSkjergardsheimen, Hatten

 

Kl.19.00-20.00 Nattverdgudsteneste i Hjelme kyrkje: ÓDen store LovsongenÓ

Ein nytta ei forkorta utgŒve av liturgien ÓDen store LovsongenÓ. Soknepresten forretta. nestleiar i soknerŒdet Annlaug B¿rve og born deltek med song. Soknepresten preika om den miskunnsame samaritanen.  Biskopen deltok i nattverdutdeling og lyste velsigninga. Vegar Voldsund spelte flygel og leia bandet, og Kari S. Rong styrte videoprosjekt¿ren med Powerpoint der alle salmar/songar og liturgi vart vist. Det var 58 til stades, blant dei fleire barnefamiliar og det var 56 til nattverd.

 

Kl.20.15-21.45 Hjelme kyrkje. Kveldsmat og sosialt samv¾r i kyrkjelydsalen

Etter maten var det ordet fritt og biskopen fekk sp¿rsmŒl om kyrkjesituasjonen, om prestane i Kautokeino som vart avsette, om homofilisaka, abortsaka, Israel og antisemittisme. Han vart oppmoda om Œ stŒ fast pŒ Guds ord og Œ oppmuntra og st¿tta fotfolket. Det var og innlegg som tok fram at det er vanskeleg Œ ha eit anna syn enn fleirtalet i kyrkjelyden nŒr ein vil vera ein del av gudstenestefellesskapet.

Biskopen la inn over forsamlinga at det er godt at ein stŒr tydeleg pŒ det Bibelen seier, men ein mŒ gjera det i kj¾rleik slik at ogsŒ dei som tenkjer annleis vert tatt vare pŒ og respektert. Ein mŒ ikkje vera sŒ tydeleg at ein ikkje ser at det ogsŒ dreiar seg om menneske som har det vanskeleg og har mykje Œ bera. NŒr det gjeld sambuarar er biskopane samde om at ein mŒ tilrŒ ekteskap og krevja det av kyrkjeleg tilsette.

 

Torsdag 14.september 2006

Kl.08.45-10.15 Samtale med soknepresten pΠkyrkje- og prestekontoret pΠRong

 

Kl.10.30-12.30 Bedriftsvitjing Statoil ASA/Kollsnes Prosessanlegg. Lunsj.

Plassjef Nils Halland og Vigdis Solberg Eide tok imot biskopen med fylgje. Halland hadde ei orientering om gassreinsingsanlegget som dagleg sender vidare energi tilsvarande 4 gonger vasskraftproduksjonen i Noreg. Deretter spanderte Statoil lunsj.

 

Kl.13.00-14.30 BlomvŒg skule. M¿te med l¾rarane og f¿rskulel¾rarane i kommunen. Rektor pŒ BlomvŒg skule, Johannes Mikkelsen ynskte velkomen. Det var komen l¾rarar frŒ alle skulane og frŒ barnehagen.

Biskopen heldt foredrag om ÓBorn i sorg og kriseÓ og tok utgangspunkt i at det hadde vore d¿dsfall blant elevane som l¾rarane hadde erfaring med. Han gjekk inn pŒ kva som skjer i sorgprosessen bŒde ved varsla alvorleg sjukdom og brŒ d¿dsfall eller kriser. Som omsorgspersonar er det tre ting l¾rarane mŒ legga vekt pŒ: 1. LŒna ut tryggleik, vera der nŒr verda rasar saman for eleven. 2. Alt ein seier mŒ vera sant, men ein treng ikkje seia alt som er sant. 3. Fantasiane er nesten alltid verre enn r¿yndomen.

Til slutt var det samtale om erfaringar med sorg og sjukdom hjΠelevar eller familiane deira.

 

Kl.15.00-17.30 M¿te med ¯ygarden kommune pŒ Tednebakkane omsorgssenter, Rong.

Tilstades: Ordf¿rar Olav Martin Vik, rŒdmann Ingolf Solsvik, kommunalsjef (tidl. helse og sosialsjef) se Vik og 6 frŒ formannsskapet. FrŒ kyrkja kom forutan biskop, prost og seksjonssjef: sokneprest, kyrkjeverje. kyrkjelydspedagog, kontorsekret¾r, musikalsk aktivitetsleiar, fellesrŒdsleiar Gustav Landro, soknerŒdsleiar i Hjelme Atle DŒv¿y, soknerŒdsleiar i BlomvŒg Bente Helles¿y Guntveit.

 

Ordf¿raren orienterte om ¯ygarden kommune, som har 4100 innbyggjarar. I 1986 vart kommunen landfast. 1988 kom Hydro, og ilandf¿ringa av gass og olje har gjeve gode inntekter, og ein kunne gje 4,3 mill til kyrkjelege formŒl i Œr. Kommunen deltar elles i eit utviklingsprosjekt i Ginka i Etiopia driven av Misjonssambandet.

Av utfordringar i kommunen vart det nemnt barnevern og rusomsorg. Kommunen st¿ttar organisasjonane. Det er 16 bedehus i ¯ygarden og ein yter 10% av investeringskostnadane ved oppussing.

 

Deretter var det samtale:

*Ordf¿raren viste til stat/kyrkje-debatten og sa at kyrkja er ei av dei berande s¿ylene og viktig for kommunen, fordi vi treng noko som er st¿rre enn oss sj¿lve nŒr det knip for oss. Ein ynskjer at kyrka skal vera kyrkje slik som no og ikkje lausriva seg, sŒ vi saman kan ta vare pŒ historia og bygga vidare pŒ den.

*Otto Harkestad (Ap) sa seg samd med ordf¿raren og sa at difor vil ein ikkje at kyrkja skal verta privatisert. Kyrkja er viktig for folket i ¯ygarden, men kyrkja er for mykje innadvent. Han saknar kyrkja i den offentlege debatten. Han bekymrar seg for om det skulle gŒ mot eit skilje mellom kyrkje og kommunesamfunn.

*Biskopen responderte: Det ordf¿raren tek fram handlar fyrst og fremst om Ókommunekyrkja.Ó Kyrkja synes Œ forvalta vŒr felles religi¿se arv i det offentlege rom pŒ ein god mŒte. Folk flest ynskjer ikkje at det skal bli st¿rre endringar. Dette mŒ takast vare pŒ. Folk mŒ fŒ lov til Œ ha den v‰re og ikkje sŒ aktive trua. Det handlar og om religionsfridom, og vi har d¿me pŒ at minoritetane f¿ler seg ubekvemme med statskyrka. Me mŒ og ta vare pŒ dei svake, til d¿mes ved Œ gjera det mogeleg Œ vera homofil i vŒre kommunar.

*se Vik – kommunalsjef med ansvar for helse og sosial, fortalde om at ogsŒ her er det problem med alkohol og stoff. Ein ser at det frivillige arbeidet er med Œ f¿rebygga.

* Biskopen svara: Det er bra at kommunen brukar pengar pŒ frivillig arbeid. I kyrkja brukar ein pengar pŒ Œ st¿tta organisasjonane sitt arbeid. Kyrkja har eit forbetringspotensiale pŒ den diakonale sida. Kanskje kunne ein fŒ til ein delt stilling, det kan bety mykje.

* Prosten sa han er imponert over standarden pŒ kyrkjelege anlegg og drifta. Graset pŒ gravplassen vert klipt to gonger i veka. Det finst mange d¿me pŒ at det er ein god relasjon mellom kyrkje og kommune.

* FellesrŒdsformannen sa takk til kommunen for eit godt forhold. Ein har fŒtt den st¿tta frŒ kommunen som ein forventa, det gjev stabilitet for arbeidet. Samatundes har ein og fŒtt st¿tte frŒ Statoil og Hydro. Det er mindre motsetningar mellom nord og s¿r i kyrkja enn f¿r.

* Kyrkjeverja: Det har vore godt Œ fŒ hjelp til det f¿rebyggande arbeidet som gjer ein i stand til Œ plukka opp ungdomar.

* Soknepresten takka kommunen for det gode samarbeidet og dei gode kontora. Det er av uvurderlig verdi Πvera sΠsentralt plassert i kommunehuset, det gjer at folk kjem innom.

 

Ordf¿raren takka for det gode arbeidet.  Til slutt overrekte ordf¿raren eit bind av bygdesoga Ó¯ygarden 1920-1958 – Tru og livÓ og Ó¯ygarden det blomstrande ¿yriketÓ til biskopen, prosten og seksjonssjefen.

Deretter var det middag for heile fylgjet i kantina.

 

Kl.18.30-19.00 Samtale med leiarane for dei kyrkjelege rŒda  pŒ Skjergardsheimen

 

Kl.19.00-22.00 ÓNord om SvelgenÓ. SamrŒdingsm¿te med dei kyrkjelege rŒda og dei kyrkjeleg tilsette, pŒ Skjergardsheimen, Hatten.

Til stades: Biskop Ole D. Hages¾ther, prost Erling Kopperud, seksjonssjef Tore Skj¾veland, sokneprest Svenn Martinsen, kyrkjeverje Odd Nordmann Thormods¾ter, klokkar i BlomvŒg Ole Vik, kyrkjelydspedagog Synn¿ve S. Voldsund, musikalsk aktivitetsleiar Vegar Voldsund, kantor i permisjon Anne Lise Gr¿m, kyrkjetenarar /gravarar: KŒre Kristoffersen, Bj¿rn-Kjartan og  Kari O. Solheimslid (ogsŒ Hjelme soknerŒd), kontorsekret¾r Kari Rong.

FrŒ Hjelme soknerŒd: leiar Atle DŒv¿y, Laila ¯yen, Kjell Arne Fjeldstad, Bodil Martinsen, Annlaug B¿rve. FrŒ BlomvŒg soknerŒd: leiar Bente Guntveit, Olaug Rong, Kjellaug Solsvik, Rannveig Vestb¿stad Vik og leiar i fellesrŒdet Gustav Landro.

 

Prosten leia m¿tet. Leiar i Hjelme soknerŒd Atle DŒv¿y ynskte velkomen. Han innleia om temaet ÓKlar til forhalingÓ og bad for m¿tet. Seksjonssjef Tore Skj¾veland heldt andakt over 2. Kor 1, 24: ÓFor vi vil vera medarbeidarar sŒ de kan finna gledaÓ og snakka om medarbeidarskap og fire fasar i medarbeidaromsorga. Deretter var det kveldsmat.

 

Biskopen gjekk gjennom visitasmeldinga

Han rosa visitasmeldinga for god nynorsk og kommenterte s¾rleg fylgjande:

 

* Kyrkjene: Kyrkjene og kyrkjegardane er sv¾rt velhaldne.   klippa graset pŒ kyrkjegarden to gonger i veka er i overkant synes biskopen. Ei eventuell ny kyrkje pŒ Rong vart ikkje nemnt i m¿tet med kommunen. Her mŒ ein tenka seg om sŒ ein ikkje bind opp mange millionar i hus sŒ det ikkje vert pengar til livet. Det skal byggjast ein fleirbrukshall pŒ Rong, der kan ein vurdera om det kan verta gudstenester innimellom.

Biskopen har s¾rleg omsut for reinhaldet i kyrkjene og her var han godt n¿gd, i Hjelme kyrkje kunne han spegla seg i steingolvet.

* Gudstenestene: Biskopen kan forlanga 57 gudstenester per prestestilling. Det er no 72 forordna, 36 i kvart sokn. 30 i kyrkjene og nokre andre stader. Det er vel mykje.

Fint at fleire kan vera med i liturgien utan at ein sp¿r etter trua fyrst.

* DŒpssakramentet: Biskopen merka seg at ein ynskjer at folk skal vita at dŒpen forpliktar og ser at ein vil seia det pŒ ein positiv mŒte. Ein mŒ halda fram det som er rett og vera tydelege, men ikkje slik at folk f¿ler at det er for bratt og tungt for dei. Lat mors- og farshjarta vera med i dette, sŒ ein ikkje stenger folk ute frŒ Gud. Rettleiinga mŒ vera konfidentsentrert, slik som soknepresten gjer det. Generelt mŒ ein gje folk rŒd om Œ gifta seg, men av og til er det rett Œ seia at dei ikkje skal gjera det. Ver god mot dei som ikkje kan stilla opp for dei store ideala og dei som ikkje er like sterke i trua og livet. Ver god mot menneske som slit eller er i meiningsmindretal.

* Nattverd: Altervinen er lettvinen Caritas. Biskopen minna om at det er soknerŒdet som tek avgjerda om typen vin.

* Kyrkjelydskontoret er uvanleg bra. Kyrkjeb¿kene er f¿rt pŒ ein god mŒte.

* Samarbeid: Ein har ein fin samarbeidsavtale med bedehuset om eit team som arbeidar pΠbarne og ungdomssektoren. Det er mykje som drar mot gudstenesta.

* DŒpsoppl¾ringsprogrammet: Det er laga av tidlegare kyrkjelydsprest Lars Arne Vik. DŒpsskulen samlar 30 % av 6-Œringane. Ein ligg framfor alle ved Œ bruka leir som verkemiddel. Kantor er inne i femteklassane for Œ ¿va med liturgi og salmar til gudstenesta der dei fŒr Bibel.

* Konfirmasjonstida: 14 av 78 vert ikkje konfirmert. Ein mŒ sp¿rja seg om opplegget er for krevjande. Konfirmantweekend kostar 700, men dersom det er nokon som ikkje kan betala vert det ordna i det stille slik at alle kan vera med.

* Barne og ungdomsarbeidet: Det er ei imponerande liste over aktivitetar i ein kommune med 4000 innbyggjarar. Det er to kor som no ligg nede fordi kantor har permisjon. Jubelkoret (20stk) pŒ Vik bedehus for 4.-8.kl  og ¯ygarden familiekor (10 fam) er ikkje med i oversikten.

* Diakoni: Dette har ein ikkje kome skikkeleg i hamn med. BŒde dette og rusproblema er nemnt for kommunen.

* Misjon: SoknerŒda st¿ttar 5 misjon¾rar – desse er nemnt og har biletet pŒ nettsida.

 

Deretter var det samtale som prosten leia.

 

 

 

Gudstenesta og ÓDen store lovsongenÓ, den alternative liturgien ein pr¿ver ut

* Leiar i Hjelme soknerŒd: Me har fŒtt til meir frivillighet i gudstenesta, dette har det vore arbeidd mŒlretta med dei siste Œra, Œ inkludera konfirmantane og at ungane fŒr synga. Eit d¿me er musikkprosjektet til Vegard Voldsund som ogsŒ inkluderar ungdom. Dette har f¿rt til at folk har fŒtt tru pŒ gudstenesta. Denne liturgien er ein pr¿ve i to Œr og dette er eit dynamisk dokument som skal evaluerast l¿pande og ingenting er lŒst.  ha med fleire medarbeidarar i gudstenesta er uavhengig av liturgien.

* Prosten: Det er ikkje alle kyrkjer som har kj¿pt inn bandinstrument til bruk i gudstenesta.

* Leiar i fellesrŒdet: Det er meininga at denne liturgien skal kontinuerleg evaluerast.

* Kantor: Det er for mange ord, for mange alternativ og for mange gjentakingar. Det er mange fine ledd, men det er mengda som vert for mykje. Difor mŒ det strammast inn. Den offisielle liturgien gjev ogsŒ rom for mange endringar, og der er det og rom for mange medarbeidarar. F¿ler at kyrkja vert meir og meir innadvent i ein krets som f¿ler dette er flott. Kantor sa at ho f¿ler seg ikkje inspirert nŒr ho gŒr i kyrkja. Er for at ein skal l¿ysa opp, men f¿ler at dette er gŒtt for langt.

* Biskopen: Eg kan stŒ for all den teologien som stŒr her, men eg synes det er for ange ledd og for mykje ord. Mitt klare rŒd er at de strammar opp og tar bort ting som er gode, men ikkje n¿dvendige. InvitŽr kantor til Œ koma med innspel til liturgien. Det skal ikkje endrast no, for dette er soknerŒda sitt og det skal evaluerast i 2007. Eg vil ikkje ta denne liturgien frŒ dykk, for han vil de ha, ein kombinasjon av bedehustradisjon og ein rik kyrkjeleg tradisjon og teologi. Dette skal evaluerast skikkeleg med utsending av sp¿rsmŒl nŒr perioden er over.  Eg ynskjer at dette skal sendast inn til kyrkjerŒdet og nemnd for gudsteneste, for dette er gjennomarbeida.

* Soknepresten: Det var ei st¿rre forandring dŒ ein innf¿rte ny h¿gmesseliturgi i 1977/1992.  Tidlegare kom liturgien sentralt frŒ og skapte stor strid, no vil me gjera det sj¿lv. Dette krev kj¾rleik og at ein gjev kvarandre tid. Arbeidet vart sett i gang fordi ein ville ha fleire folk i kyrkja, og ein ville sameina mange tradisjonar. Men dette er ein pr¿veliturgi og det er folket i ¯ygarden som skal leva med han, difor vil eg som prest seia: ÓTake what you please, please!Ó

* Det ser ut til Πfungera med powerpoint i kyrkjene.

* Ungane har fŒtt ein mykje tydelegare plass i gudstenesta. Dei skal fram og syngja og sŒ ha si eiga preike.

* Nokon gŒr ikkje i kyrkja p.g.a. den nye liturgien og nokon gjekk ikkje pŒ grunn av den gamle, det er vanskeleg Œ finna noko som alle er n¿gd med. Poenget er Œ ikkje ekskludera nokon frŒ kyrkja, difor mŒ me sp¿rja: Korleis skal ein gjera for at fleire skal synast at det er godt Œ gŒ i kyrkja.

 

Biskopen avrunda samtalen: NŒr de vil noko sŒ gŒr de for det. Dette kan det bli noko av.

 

ÓKlar til forhalingÓ- forholdet til Den norske kyrkja

Soknepresten gjorde greie for den historiske utviklinga og dei sp¿rsmŒla som ura ein: Kan ein vera sikker pŒ Œ fŒ bibeltru prest her i ¯ygarden? Kva med ny biskop, vil han stŒ for kyrkja sitt gamle syn? NŒr visitasmeldinga er kalla ÓKlar til forhalingÓ, tyder det at ein har tenkt pŒ Óeit indre oppbrotÓ.  Kyrkja i ¯ygarden vil vera nett den same bŒten som f¿r, men treng kan hende ny kaiplass.

 

Biskopen responderte: Dette er ei blanding av uro, nytenking og poetisk sprŒk, men kva betyr det? Ei ordning med alternativt tilsyn finst ikkje i kyrkja vŒr no. Det er bra at ein kan dr¿fta dette med valkyrkjelydar. Problemet er at dersom soknerŒdet gŒr, kan ein ikkje forplikta heile kyrkjelyden. DŒ kan ein ikkje ta med seg bygningane.

Ved eit presteskifte skal det gŒ Œ fŒ ein god prest i ¯ygarden. De kan kanskje arbeida mot eit alternativt tilsyn, men det alternativet finst ikkje no. De kan ikkje rekna med at det kjem ein biskop som bryt det kyrkelege fellesskapet med dei andre biskopane. Eg ynskjer at det kjem ein biskop med mitt syn. Dersom det kjem ein biskop med eit anna syn fŒr ein forholda seg strengt formelt og juridisk til han. Kjem han pŒ bes¿k mŒ de ta imot han. Eg kan ikkje anvisa dykk ny kaiplass, for ein annan kai finst ikkje i dag.

 

FrΠordskiftet:

* Korleis kan ein fŒ til Œ ta imot ein biskop som ikkje er nokon biskop for oss?  Dersom det gŒr gale er det ikkje nokon kyrkjelyd for oss Œ vera i. Eg er redd for Dnk om to Œr nŒr det skal koma ny biskop i Bj¿rgvin. Dersom kaien ikkje finst, sŒ vert me rekande rundt. Eg er ikkje redd for forholdet til kommunen.

* Uenig i at kaien ikkje finst, men me finn han snart ikkje innanfor Dnk. Dersom Dnk skal bestŒ som eit trussamfunn kan ein ikkje fjerna Guds ord frŒ kyrkja. Mange har alt hoppa av skuta eller vil hoppa dersom ikkje ein kan laga eit system som gjer at dei kan bli verande ombord. Det er vesentleg at ein fŒr eit alternativ, elles vel folk andre alternativ.

* SŒ lenge me kan bevara vŒr eigenart kjem me til Œ strekka oss langt for Œ vera ei folkekyrkje. Me er innadvente og vil strekka oss langt, men dŒ mŒ dette vera pŒ plass. Dersom kaien ikkje finst, kan me laga han.

* ¯ygarden er ei mus som stŒr ved sida av elefanten Den norske kyrkja og pip og pr¿ver Œ fŒ sagt noko. Det er vanskeleg Œ finna ein plass med det systemet som er i dag. Det ein gjer i dag er Œ pr¿va Œ pŒverka systemet sŒ det kan ta vare pŒ oss. Prestane mŒ gŒ til nokon og fŒ den st¿tta dei treng. Kanskje er me kvasse i kantane, men me ynskjer Œ formidla kj¾rleik til menneske og samtidig formidla kva som er rett og galt.

* Det er ikkje lett Œ bŒde tona flagg og visa kj¾rleik. Det er vanskeleg pŒ ein liten plass der ein ikkje kan velja kristent milj¿. Er redd for dei h¿ge d¿rstokkane i kyrkja. Har ikkje opplevd h¿gare d¿rstokkar enn her i ¯ygarden. Vi mŒ forkynna Guds ord rett, men det er ikkje lett Œ seia kven som har rett l¾re, det er ulike kulturar. Redd for at folkekyrkja vil forsvinna dersom statskyrkja forsvinn. Vil at kyrkja skal snu seg mot folk, og me mŒ ikkje ekskludera og det kan skje dersom det er for skarpe kantar. 

* Me har to Œr og skal bruka den tida til Œ be om Œ fŒ ein biskop som stŒr pŒ Guds ord. MŒ ikkje la dette bli nokon pessimisme, for me har det bra her i ¯ygarden. Det er viktig at kyrkja er herre i eige hus. Det Œ vera utadretta:  bygga relasjonar til folk flest er viktig.  snakka med karane pŒ benken pŒ kj¿pesenteret er kanskje vel sŒ viktig teneste som gudstenesta.

 

Biskopen oppsummerte: Dette mŒ sjŒast i perspektiv. No er me ute pŒ djupt vatn. De har eit anliggande som fortel om ei naud. Vi fŒr gjera som Jesus gjorde: Tala om det som er rett, men og om tilgjeving og faren ved Œ kasta den fyrste stein.

Biskopen avslutta med b¿n.

 

Fredag 15.september 2006

Kl.09.00-09.45 Skulegudsteneste i BlomvŒg kyrkje for Toft¿y, Rong og BlomvŒg skular

Kyrkja var fullsett av elevar frŒ 5.-7. klasse frŒ skulane i soknet. Elevar bar bibel og kross i inngangsprosesjonen. Kyrkjelydspedagog Synn¿ve Sand¿y Voldsund preika om Sakkeus. Ho bruka bilete pŒ powerpoint. Biskopen hadde ei helsing til f¿r forb¿na og snakka om tilgjeving og dŒp. Elevar deltok med lystenning og b¿n. Biskopen lyste velsigninga til slutt.

 

Kl.10.45-11.30 Skulegudsteneste i Hjelme kyrkje for Alvheim og Bakken skular.

Elevar bar bibel og kross i inngangsprosesjonen og las tekstane. Biskopen hadde preika og sa at ein biskop er ein som bes¿ker, ber og bestemmer og at han syntes det var flott Œ m¿ta elevane i Hjelme kyrkje. Han snakka om det Œ st¿tta kvarandre og viste det ved Œ balansera ein tallerk pŒ 5 fingrar. Av og til mŒ ein bera ting aleine, dŒ gjeld det at ein finn sentrum sŒ Jesus kan bera saman med oss. Elevar deltok med lystenning og forb¿n. Biskopen lyste velsigninga til slutt.

 

Kl.12.15-12.45 Lunsj pΠkyrkje- og prestekontoret, Rong

 

Kl.13.00-13.45 ¯ygarden ungdomsskule, Rong. 9.klasse. Sp¿rjetime.

Rektor Stein Vidar Risl¿w tok imot biskopen og ynskte velkomen. Elevane stilte varierte sp¿rsmŒl, blant anna om biskopens syn pŒ homofili og om frelsa og tilgjeving.

 

Kl.14.00-14.30 Vitjing i Terna barnehage pΠRong

Biskopen med fylgje vart tatt imot av einingsleiar Frank Hop og pedagogisk leiar Anita Helleb¿. Borna var ute og leika i den sommarvarme sola og etterpŒ song dei for biskopen.

 

Kl.15.00-17.00 Bedriftsvitjing pΠStureterminalen/Norsk Hydro med middag

Vedlikehaldssjef Knut Hansen tok imot biskopen med fylgje og gav ei orientering om anlegget som tar imot olje gjennom r¿yrleidning bŒde frŒ Grane og Oseberg. Deretter var det omvisning i minibuss pŒ anlegget. M¿tet vart avslutta med middag i Gjestehuset der ˜g terminalsjef Inge Dagestad deltok.

 

Kl 19.00-22.00  ÓSongar frŒ bedehusetÓ i BlomvŒg kyrkje, med partytelt i borggarden

Leif Gunnar Vik leia oss gjennom ein songkveld med kjente bedehussongar. Kora i ¯ygarden tok del og me fekk h¿yra Vik mannskor, jubelkoret og ¯ygarden gospelkor. Biskopen hadde andakt om tilgjeving og ny start og om Johannes Markus som fylgde Paulus.  EtterpŒ var det grilling i borggarden og servering av hamburger, p¿lser og kaker og kaffi.

 

 

Laurdag 16.september 2006

 

Biskopen f¿rebudde gudsteneste og visitasforedrag

 

 

Sundag 17.september 2006

Kl.1100 Visitas- og jubileumsh¿gmesse i BlomvŒg kyrkje, med partytelt i borggarden

I gudstenesta vart det markert at BlomvŒg kyrkje er 75 Œr og Hjelme kyrkje 35 Œr.

Som liturgi nytta ein ÓDen store LovsongenÓ. Soknepresten hadde liturgien og  biskopen preika over dagens tekst. Prosten, klokkar Ole Vik og ei rekke ul¿na medarbeidarar deltok. ¯ygarden Gospel og born med song. Soknepresten forretta nattverden og biskopen deltok ved utdelinga ved intinksjon. Det var 170 gudstenestedeltakarar og 151 nattverdgjester.

 

Etter gudstenesta heldt biskopen visitasforedraget i kyrkja:

 

BISPEVISITAS I ¯YGARDEN PRESTEGJELD I VESTHORDLAND PROSTI -  BLOMVG OG HJELME SOKN 13. - 17. SEPTEMBER 2006

 

Visitasgudstenesta her i ¯ygarden prestegjeld finn stad pŒ den s¿ndagen som har fŒtt namnet ÓTakknemligheten sin s¿ndagÓ. Alle tekstane oppmoder til TAKKSEMD.

 

Etter fem tette dagar i prestegjeldet, sŒ kjenner eg pŒ kor velvald dette temaet er. De lever pŒ mange mŒtar i ei nŒdetid nett no: Dei ytre forholda ligg s¾rs vel til rettes. Kyrkjer og kyrkjegardar stŒr heilt str¿kne. Kyrkjelydskontora er gode og har ei sv¾rt tenleg plassering. Det er ei tett samhandling med kommunen, prega av respekt og profesjonalitet. Staben har funne saman, dei tilsette gjer det dei kan for Œ gjere kvarandre gode. SoknerŒda har eit levande engasjement for Jesus og stor vilje til refleksjon og nysatsing. For meg har det s¾rleg vore godt Œ merka kor tett den kyrkjelege strukturen dreg saman med bedehusr¿rsla og opent st¿r kvarandre.     

 

Det er klart det gjer inntrykk nŒr eg h¿yrer at kommunen kvart Œr gjev 100 000 til eit misjonsprosjekt som Misjonssambandet driv i Etiopia. Og at skulen sŒ fylgjer opp med storaksjon til same formŒlet.  Det er glederikt Œ sjŒ kor fint bygdefolk og industri tek vare pŒ Hjelme gamle kyrkje, eit kyrkjehus som pŒ mange mŒtar er avskilta. Kyrkjehus og kyrkjegardar vert stelte som om det var heim og hage. SjŒ berre pŒ BlomvŒg kyrkje no ved 75-Œrs jubileet: De fekk ikkje utvidinga som mange av dykk arbeidde for. Men de tar tak i det de kan gjere noko med: Flott parkering utomhus og vakre nye tekstilar innomhus. Og ein borggard som no under visitasen er vorten ein elegant kyrkjelydssal.

 

Det er 13 Œr sidan biskop Per L¿nning visiterte prestegjeldet her ute i ¯ygarden. Til visitasen no i Œr ligg det f¿re ei instruktiv og velskriven melding. Her er mangt som gler og imponerer.

 

Ikkje minst det levande arbeidet som finn stad pŒ mange av dei til saman 16 bedehusa som er spreidde rundt i bygdene. Sjeldan sŒg eg slik ei liste over s¿ndagsskular og yngreslag. Men eg tel og sju tiltak for ungdomar i meldinga dykkar, i tillegg kjem eit uvanleg rikt leirarbeid knytt til Skjergardsheimen.

 

Eg finn strategar i denne kyrkjelyden som har arbeidd pŒ lang sikt og som har nytta h¿vet, nŒr sjansen var der. Eit skulehus skal seljast pŒ Hatten, og sŒ kjem altsŒ Skjergardsheimen. Ei stilling som kyrkjelydsprest vert ledig, og sŒ vert ho konvertert til ungdomsteam og barnearbeidar. Biskop L¿nning etterlysar betre parkering ved Hjelme kyrkje, og sŒ finn de plass lunt innimellom lynghaugane. Tomt er innkj¿pt til prestebustad og kan nyttast nŒr signala kjem frŒ bisped¿mekontoret. Nokon sŒg mogelegheitane i ei utvida BlomvŒg kyrkje. Dei vart riktig nok stoppa av Riksantikvaren, som jo har merka seg denne kyrkja som uvanleg interessant. Men de viser at de har handlekraft og engasjement.

 

Der de ikkje har sagt dykk n¿gde, er pŒ det diakonale feltet. Her kjenner de at noko mŒ gjerast.  Det ligg alt for mange og ventar i ÓBarmhjertigheten sitt husÓ (jfr. dagens preiketekst.) Tradisjonen har alltid vore slik mellom ¯ygardsfolket, at leid nokon naud, eller blei pŒ sj¿en, sŒ stilte naboane opp. Det har vi mange d¿me pŒ i dag og.  Men nauda er meir skjult i dag. Ho forskansar seg bak heimen sine tjukke veggar. Ein kan liksom ikkje trengja seg pŒ, f¿ler ein, og dessutan er det sŒ travelt for oss alle.

 

Med mobilen som kommunikasjonsmiddel og fjernsynet som altar, vert relasjonane utfordra.

NŒr familiestrukturane vert utydelege kan det verte vondt om f¿rebilete for barn og unge. I visitasmeldinga skriv de at rusmisbruket mellom unge ser til Œ auke. Eg kallar kyrkjelyden til levande diakonal innsats i Œra som kjem. Kan de fŒ opp ei stilling for ein diakoniarbeidar, veit eg at fellesskapen vil fŒ nytte av det.

 

Som mange av dykk veit, kjenner eg ¿ygardsfolket betre enn dei fleste. Handlekraftig og rett pŒ. Unyansert ofte og utan sans for dikkedarar. Eg er full av beundring. Eg har heilt klart noko Œ l¾ra.

 

Men baksida mŒ de og vere var. Livet er ikkje sŒ svart/kvitt som mange ser ut til Œ tru. Det er lett for Œ sŒre nŒr orda kjem usensurerte. Det er godt med kraftig leiarskap.  Dei gode leiarane tek seg likevel alltid tid til Œ lytta, dei veit kor viktig det er Œ fŒ med seg  meiningane frŒ dei som ikkje sŒ lett stŒr opp og m¾ler imot. FŒr ein ikkje med seg fotfolket, kan resultatet verte fraksjonering og motl¿yse.

 

Dette er ikkje sagt som eit forsvar for meg sj¿lv som biskop og for ei kyrkje som har gjort val de er urolege for. SŒ sjeldan som det er med ein bispevisitas, er det ikkje meir enn rimeleg at de stŒr opp og konfronterer meg i aktuelle sp¿rsmŒl. Ja, det er faktisk slik at eg har bruk for tydeleg tale, for eg skal vidare i nye, sentrale m¿te. Eg tek med meg synspunkt og Œtvaringar.

 

Som de og veit, er eg samd med dykk i dei grunnleggjande synspunkta. F¿rst og fremst dette at Bibelen skal vere grunnlag og rettesnor for alt det vi gjer og l¾rer og forkynner.

 

Men eg har merka meg samtalen med kommuneleiinga, der vi i den aktuelle Stat/kyrkje-debatten vart alvorleg formant om ikkje Œ stilla oss slik at den offisielle kyrkja vert privatisert og mistar den n¾re kontakten med ei lokalbefolkning med djupe kristne r¿ter. ÓI ¯ygarden sitt kommunehusÓ, vart det sagt,Ó er kyrkja ei av dei berande s¿ylene. Vi treng Œ ha noko som er st¿rre enn oss sj¿lve, nŒr det kniper for oss.  Kyrkja mŒ ikkje verte for innadvendt i dagane som kjem.Ó

 

Og dŒ er eg over pŒ dei to store sakene de har lagt fram for meg. F¿rst dette at de leiter etter ein veg for kyrkjelyden om Den norske kyrkja gjer val som de finn er ubibelske.

 

De er Óklare til forhalingÓ skriv de i visitasmeldinga. Kjem Kyrkjem¿tet ut med vedtak som de ikkje finn har st¿tte i Bibelen, dŒ vil de mŒtte vurdere forskjellige modellar for brot i gudstenestefellesskap. Og om de skulle skje at kyrkjelyden fekk ein prest eller biskop med nytt syn i homofilisp¿rsmŒlet.

 

Eg vil gjere det eg kan for at sŒ ikkje skal skje. Men eg mŒ be dei av dykk som talar om valkyrkjelydar og alternativt bispetilsyn om Œ sjŒ pŒ realismen i tenkinga. Vi har ikkje no slike ordningar. Og skulle de som leiing s¿ka Œ forhala kyrkjelyden til annan kai, sŒ veit eg ikkje kvar den kaien er. Og folkekyrkja, med kyrkjehus og mannskap, ho vil verte att. Ein kan ikkje melde folkekyrkja inn i ei frikyrkje.

 

Ikkje skal ein sj¿lv heller gjere det som eine person. Du skal ikkje langt attende i kyrkjehistoria f¿r du finn open vrangl¾re forkynt frŒ preikestolar og i dette stiftet. Men folk sto distansen og blei i kyrkja og forkynte Ordet og vitna for naboane og fylte dei valde rŒda med trugne kyrkje- og bedehusfolk. Slik det nŒ er i ¯ygarden, mŒ de for all del halde saman og nytte den nŒdetida de har. Det ville vere ¿ydeleggjande om de no splitta opp fellesskapen i mindre forsamlingar, eller trakk dykk ut til kyrkjelydsfellesskap eller forsamlingar utanfor ¯ygarden.  Som einskildperson kunne du vel sakta fŒ enda st¿rre personlege opplevingar i forsamlingar der alle var oppgl¿dde. Men kva med bygda di og naboen sine barn?

 

Ingen mŒ seie at de ikkje har ein bibeltru prest. Ingen mŒ seie at her er alt statisk, vi kjem ikkje vidare. Ingen mŒ seie at mogelegheitane ikkje finst for levande kyrkjelyds- og bedehusarbeid.  Tvert om har de ein sentral og bibelsk forankring, og openberre sjansar til Œ nŒ ut pŒ ei folkekyrkjeleg mark som har djupe andelege furer.

 

Den andre store saka ved denne visitasen er den nye gudstenesteliturgien de har arbeidd fram, Ó¯ygardsliturgienÓ har den vore kalla, eller ÓDen store lovsongenÓ.

 

De har nytta det h¿vet som alle kyrkjelydane har no for tida, til Œ s¿ka Œ meisle ut ny liturgi som ei pr¿veordning. Og her har de gjort noko som er uvanleg spanande: De s¿kjer Œ halde i hop gamal levande og velpr¿vd liturgi med ein opnare bedehustradisjon med enklare songar og stor deltaking frŒ lekfolket si side. Det er klart at det er presten som legg mange av premissane, eg kjenner att mykje av stoffet frŒ meir h¿gkyrkjelege tradisjonar. Sjeldan sŒg eg likevel eit sŒ aktivt deltakande lekfolk. Her skapar de noko som verkeleg er interessant.

 

NŒr det gjeld gudstenesta, gler eg meg over stor og aktiv deltaking frŒ kyrkjelyden si side, der bŒde barn og unge er involverte. LikesŒ over eit band som er med og supplerer orgelet. Med Powerpoint har vanlege folk heile tida oversikt over kvar vi er og kva vi gjer. Her er solid forkynning og stor fleksibilitet.

 

Men som eg alt har sagt ved fleire h¿ve: De er for glade i ord. Sj¿lv om dei er gode og bibelske og f¿rer med seg vakker tradisjon, sŒ kan dei verte for mange. S¾rleg er dette tydeleg i nattverdliturgien, her trengs det at nokon strammar opp og skjer bort.

 

Alt endringsarbeid tek tid. Eg trur de gjer klokt i Œ behalde den noverande liturgien ved nokre av gudstenestene. DŒ eg skreiv dette foredraget hadde eg enno ikkje h¿yrt lyden i orgelet. Det er for dŒrleg, sŒ gode instrument som de har. Eg vonar og at barnekantoriet kjem att nŒr kantor har avslutta permisjonen.

 

Sjeldan har eg hatt sŒ mykje pŒ hjarta som nett no. Det er sŒ mange einskildobservasjonar eg hadde hatt hug til Œ kommentere. Om att og om att har eg tatt dykk i Œ gjere framifrŒ godt arbeid. Det gjeld ikkje minst medarbeidarane som er tilsette. Eg kunne nemnd dei ved namn ein etter ein og fortalt kva eg har sett av faglegheit, kj¾rleik og vilje til Œ satse.

 

Ver med dei no, og nytt tida. Ho er god og full av mogelegheiter.

 

Ein visitas er over, og biskopen fer vidare til andre kyrkjelydar. Eg kjenner det likevel slik at vi er ikkje ferdige enno, ikkje eg med dykk og ikkje de med meg. Vi treng Πha kontakt med kvarandre i den prosessen de har tatt til med. Her er mykje Πvinne og mykje Πrisikera.

 

De har prosten som medarbeidar, han har de tillit til og han har vore dykk ein klok rŒdgjevar. Men eg er komen til at eg vil attende til dykk og m¿te dykk til dr¿ftingar ei kveldsstund om eitt Œr. DŒ har vi bak oss eit kyrkjem¿te. DŒ har vi erfaringar frŒ den nye gudstenesteliturgien. DŒ kan eg fŒ h¿yre om konfirmantane som les dette Œret, det var sŒ flott Œ m¿te dei pŒ ungdomsskulen og dei har sŒ gode leiarer.  Det kan vere godt for dykk Œ ha ei slik vitjing Œ forhalde dykk til, om noko skulle skjere seg. Da kan de roe dykk ned og tenkje: Vi tar det opp i dr¿ftingsm¿tet med biskopen.

Eg kjenner at denne visitasen har Gud brukt. Eg seier som Paulus: ÓEg vil kome att for Œ sjŒ korleis det gŒr med dykkÓ.

 

ÓOg eg er viss pŒ at han som tok til med ei god gjerning i dykk, han skal fullf¿ra henne – heilt til Jesu Kristi dagÓ (Fil 1,6).

 

BJ¯RGVIN BISPESTOL, 17. september 2006.

 

 

Ole D. Hages¾ther

 

Soknepresten og rŒdsleiarane Atle DŒv¿y, Olaug Rong og Gustav Landro tok ordet og kom med fylgjande helsing: 

 

ÓDei kyrkjelege rŒda og soknepresten i ¯ygarden vil varmt fŒ takka  biskopen med f¿lgje for flotte visitasdagar. Takk for gode samlingar, samtalar og for at biskopen har teke oss pŒ alvor nŒr vi i leiinga i ¯ygardskyrkjelydane "Nord om Svelgen"  har sagt at prestegjeldet er "Klar til Forhaling."

 

I samrŒd med biskopen er vŒrt mŒl for det vidare arbeidet Œ be og arbeide for:

1. At menneske i ¯ygarden vert kalla til tru pŒ og lydnad mot Jesus Kristus, slik at dei med oss kan verta frelst og nŒ Himmelen.

2. At kristen diakoni og kj¾rleik kan fylle prestegjeldet si verksemd.

3. Godt samvirke mellom embete og rŒd.

4. Gode relasjonar mellom den offisielle kyrkja og det friviljuge kristne arbeidet.

5. Gode og bibeltru prestar til ¯ygarden prestegjeld —g i framtida.

6. Eit bibelsk basert bispetilsyn for ¯ygarden prestegjeld, andre kyrkjelege einingar og einskildpersonar som stŒr i den same klassiske kyrkjetradisjonen som oss.

7. Eit nytt kyrkjeleg rom, i lojalitet mot vŒrt evangelisk-lutherske trusgrunnlag i Skrift og Vedkjenning, gjerne pŒ ¿kumenisk og internasjonal basis.

Kristus mellom oss, hŒpet om herlegdom! (Kol.1,27b)Ó

 

Deretter var det kyrkjekaffi i borggarden.

 

Bj¿rgvin bispestol, 6. oktober  2006

 

Ole D. Hages¾ther

Biskop i Bj¿rgvin      

 

Tore Skj¾veland

Seksjonssjef kyrkjefag